Hazine Bonosu

TANIM

• Hazine Bonoları, T.C. Hazinesi'nin çıkarmış olduğu bir yıldan kısa vadeli, Devlet Tahvilleri ise bir yıl ve daha uzun vadeli TL veya döviz cinsinden devlet iç borçlanma senetleridir.

ÖZELLİKLER

• Hazine Müsteşarlığı tarafından arz edilir , satış aracılığını T.C.
• Merkez Bankası yapar.
• 1 yıldan kısa vadelidir.
• Satışlar fiziki teslim veya emanet makbuzu ile yapılır.
• İskontolu olarak satılır, vadede hazine bonosunun üzerinde yazan nominal değer ödemede esastır.
• Faizler düşerse birim fiyatlar yükselir.
• İkinci el piyasası vardır.
• Kuponsuzdur.
• Alım işlemleri 09.30 - 16.00, satış işlemleri 09.30 - 16.00 saatleri arasında yapılır.

KİMLER KULLANABİLİR?

• Tüm yatırımcılar.

ÖRNEK SORU:

• Bir Yatırımcı 21 Mart tarihinde 27.06.2001 vadeli 10 milyar TL’lik Hazine Bonosu almak istemektedir. Faiz Oranı :%90’dır.
• Hazine Bonosunun birim fiyatı ne kadardır?
• Yatırımcının vade sonunda elde edeceği Nominal tutar ne kadardır?
• Yatırımcının şu anda ödemesi gereken tutar ne kadardır?

CEVAP:

• BF = 100.000 / 1+ (90 X 98 / 36500) = 80,540
• Vade Sonu Nominal Değer = 100.000 X 10.000.000.000 / 80,540
  = 12.416.190.712
  = 12.415.000.000
• Yatırımcının ödemesi gereken tutar = 80,540 X 12.415.000.000 / 100.000
  = 9.999.041.000

YATIRIMCIYA YARARLARI

• Devlet garantilidir.
• Likittir.
• Yüksek sabit getiri sağlar.
• Emanet hesapta ücretsiz saklama hizmeti sunulur.

ALTERNATİF ÜRÜNLERDEN FARKLARI

• Mevduat ürünleriyle karşılaştırıldığında vadesinden önce piyasadaki değişmelere göre alım-satım işlemi yapmak mümkündür.
• Repoya göre genelde daha uzun vadeli kullanılan bir üründür.
• Yatırım fonlarıyla karşılaştırıldığında, ikisi de yatırım ürünü olmasına rağmen, getirisinin baştan belli olması avantajı vardır.

Devlet Tahvili

TANIM

• Fon oluşturmak ve bütçe açıklarını kapatmak amacıyla devletin çıkardığı 1 yıl ve daha uzun vadeli borçlanma senetleridir.

ÖZELLİKLER

• 1 yıldan uzun vadelidir.
• Kuponlu veya kuponsuz ise iskontolu olarak satılır, vadesinde; devlet tahvilinin üzerinde yazan nominal değer ödemede esastır.
• Kuponlu olanlar 3 ay, 6 ay ya da 1 yılda bir faiz ödemelidir.
• Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılır, satış aracılığının T.C. Merkez Bankası yapar.
• Satışlar fiziki teslim veya emanet makbuzu ile yapılır.
• Alım satım işlemleri 10:00-14:00 saatleri arasında yapılır.
• Faizler düşerse birim fiyatlar yükselir.
• İkinci el piyasası vardır.

KİMLER KULLANABİLİR?

• Devlet garantisiyle, yüksek gelir almak isteyen ve her an nakte dönme ihtiyacı duymayan tüm yatırımcılar.

YATIRIMCIYA YARARLARI

• Devlet garantilidir.
• Likittir.
• Yüksek sabit/değişken getiri sağlar.
• Emanet hesapta ücretsiz saklama hizmeti sunulur.

EUROBOND

TANIM

"Eurobond"lar kurum/şirket veya devletlerin yurtdışı kaynak sağlamak amacıyla kendi ulusal para birimleri dışında bir para birimi cinsinden yurtdışında çıkardıkları (yurtdışına ihraç ettikleri) uzun vadeli tahvillerdir.

ÖZELLİKLER

• Birden fazla ülkede eş zamanlı olarak ihraç edilir.
• Hamiline yazılı olarak çıkmaktadır.
• Vade Sonunu beklemeden, işlem yapılacak tarihteki piyasa koşullarına gore nakde çevrilebilir.
• Faizlerin düştüğü bir piyasada beklenenden fazla getiri elde edilebilirken tam tersi de olabilir.
• İkincil piyasadaki işlemleri 3 gün valörlüdür
• Genelde 4 ile 30 yıl arasında vadeli tahvillerdir
• Genelde USD ve EUR cinsinden çıkartılmaktadır (DEM, JPY, ITL ve GBP cinsinden eurobondlar da mevcuttur)
• Sabit faizli USD kağıtlar yılda iki kez (6 ayda bir) EUR ve DEM kağıtlar ise yılda bir nominal değer üzerinden kupon ödemelidir.
• Eurobond'ların ödemelerinin, tahvilin ihraç edildiği döviz cinsinden yapılması zorunludur.
• Yatırımcının Eurobond faiz gelirini beyan etme zorunluluğu vardır.
• İhraç edildikleri döviz cinsi ülkesinin düzenlemelerine tabi değildir.

TEKNİK DETAYLAR

Basit anlamda Eurobond;

• 100 birimin altında bir fiyatta, başka bir deyişle iskontolu olarak işlem görüyorsa (trading at discount), kağıdın getirisi kupon faizinden yüksek;
• 100 birimin üstünde bir fiyatta, başka bir deyişle primli olarak işlem görüyorsa (trading at premium) kağıdın getirisi kupon faizinden düşüktür.

Kupon ödeme sıklığı ne olursa olsun eurobondların kupon faizleri yıllık basit faiz olarak ifade edilir.

Örnek 15/06/2010 USD kağıdı yılda iki kez kupon ödemesi yapmaktadır ve kupon faizi %11.75'tir. %11.75 yıllık basit faiz olup, kağıt 6 ayda bir nominal değeri üzerinden bu faizin yarısı olan %5.875 kupon ödemesi yapmaktadır.

Formüle dökecek olursak,

Kupon ödemesi = (Nominal değer)*(Yıllık kupon faizi/Kupon ödeme sıklığı)

Yukarıdaki örnekle devam edecek olursak, 130,000 USD nominal kağıt vade sonuna kadar 6 ayda bir [130,000*(%11.75/2]=7,637.50 USD kupon ödemesi yapacaktır.

KİMLER KULLANABİLİR?

• Ekonomik gelişmeleri takip eden, yabancı para cinsinden uzun vadeli yatırım yapmayı düşünen kişiler ve kuruluşlar için uygun bir yatırım aracıdır.

YATIRIMCIYA YARARLARI

• Yabancı Para mevduat faizlerinin düştüğü bir ortamda yüksek getirili bir YP yatırım aracıdır
• İstediğinizde işlem yapmak istediğiniz andaki piyasa koşullarına göre nakde çevirebilirsiniz.
• Vergi Avantajı; kur farkından kaynaklanan gelir beyana tabi değildir, faiz geliri ise 26.07.2001 - 31.12.2003 tarihleri arasında ihraç edilen devlet tahvili ve hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan alım satım kazançlarından, indirim oranı ( veya alım satım kazançları için endeksleme) uygulandıktan sonra bulunacak tutarın 2001 yılı için 50 milyar TL'lik, 2002 yılı için ise 76.6 Milyar TL'lik bölümü gelir vergisinden istisna edilmiştir.
• Eurobond kupon ödemeleri üzerinden stopaj kesintisi yoktur.

ALTERNATİF ÜRÜNLERDEN FARKLARI

• Döviz cinsinden bir yatırım ürünüdür
• Uzun vadelidir (Ortalama 2-30 yıl arası)
• Alternatif ürünlere göre daha yüksek getirilidir ancak, Uluslararası piyasalarda işlem gördüğü için, ekonomik ve politik gelişmeler fiyat dalgalanmalarına yolaçabilir. Bu sebeple, müşteri aldığı Eurobond'u vadesinden önce satmak isterse anapara riski mevcuttur.