Araştırma / Piyasa Yorumu

Pusula

21 Mart 2019, 08.00

“Herkesin İyiliği İçin”

Toplumda yaşamanın getirdiği bazı zorunluluklar vardır. Bunların amacı toplumun düzenini korumak, ortalama vatandaşın beklentilerini karşılamaktır. Bu kurallara çoğu zaman sorgulamadan uyarız, ama bazen herkesin iyiliği için olan şey kendini gizler, tam tersi yönde çalışır, işleri aksatır. O yüzden her şeyi öyle hemen kabullenmemek lazım…

 

Toplumun olmazsa olmazlarından biri trafik kurallarına uyma zorunluluğudur. Trafik kurallarının amacı insanları güvenli bir şekilde olabildiğince hızlı ulaşmak istedikleri yere götürmektir. Ancak iş yayalarla ilgili trafiğe gelince biraz daha farklıdır. Yayalar arası trafik ile ilgili bazı kurallar vardır ki üzerinde pek kafa yormayız. Metro merdivenlerindeki “sağda durunuz” uyarısı gibi… Dünyadaki belki de tüm metrolarda benzer bir uyarı yer alır. Buradaki amaç ulaşmak istediği yere daha hızlı gitmek isteyenlerin soldan çıkabilecekleri bir “şerit” yaratmaktır. Acelesi olmayan, ya da enerjisini korumak isteyenler için ise sağ taraf ayrılmıştır. Peki, ya size bu düzenin aslında tüm sistemin verimliliğini düşürdüğünü söylesem? Londra metrosunda yapılan bu çalışmaya göre insanların %74.9’u merdivende sağda durmayı tercih ediyorlar. Yani sol “şerit” kabaca tüm yolcuların ¼’üne tahsis ediliyor. Çalışmanın devamında bir de alan hesabı va: İnsanın kendini rahat hissetmesi için gereken mesafe yaklaşık 0.3 m2 iken, yürüyen bir insana 0.75 m2 gerekiyormuş. Yani herkes merdivende sabit dursa, kimse yürümese aslında çok daha fazla insan taşınabilecek. Bu bulguları denemek isteyen biliminsanları Londra’daki Holborn istasyonunda pilot çalışma yürütmüşler. Tüm yolcuların merdivende sabit durmaları, kesinlikle yürümemeleri istenmiş. Sonuç, yürüyen merdiven kapasitesi %27 artmış ve insanların trenden indikten sonra yer üstüne çıkışları için geçen süre azalmış. Demek ki bazen herkesin iyiliği için düşünülen bir şey o kadar da iyi olmuyormuş*…

 

“Küresel finansal piyasaların hamisi” Fed’in aksiyonlarına da bu gözle bakmak lazım kimi zaman. Fed’in asli görevi ABD ekonomisini gözetmek, ama küresel piyasalardaki çalkantıları asla görmezden gelmeyen Fed zaman zaman politikalarını buna göre ayarlar. Düşünürseniz Fed tüm dünyanın iyiliğini istiyor gibi görünüyor, ama ya burada aynı yürüyen merdivende olduğu gibi görünenin ötesinde bir sorun varsa? Gelin bunu dün tamamlanan Fed toplantısı üzerinden tartışalım…

 

Dün yapılan Fed toplantısı öncesinde piyasa oldukça iyimser beklentiler içindeydi, hatta ne yalan söyleyeyim, sırf bu yüzden toplantı sonrası iyimserliğin sınırlı kalabileceğini dşünüyordum. Piyasa ne bekliyordu derseniz özetle şöyle: “Fed son dönemdeki güvercin tavrını koruyacak, bu sadece açıklama metninde değil, yayınlanacak ekonomik tahminlerde de yer alacak. Ayrıca bilanço küçültme operasyonu ile ilgili birkaç tatlı ifade de eklenebilir”. Peki, Fed ne yaptı derseniz, Aralık ayında yayınlanan üye tahminlerine göre 2019’da 2, 2020’de 1 adet faiz artırımı daha bekleniyorken, şimdi bu tahminler sırasıyla 0 ve 1 oldu (yandaki grafikte medyan tahminin seyrini görebilirsiniz). Yani Fed üyeleri de artık 2019’da faiz artırımına gerek olmadığını düşünüyorlar. Bu anlamda faiz konusunda Fed beklenenin ötesinde bir hareket yaptı. Ekonomik tahminlerde de aynen beklendiği gibi bazı değişiklikler var. Her ne kadar bizim gibi yüksek oranlı enflasyon ile yaşamaya alışmış gözlere kozmetik gibi görünen değişikliklerden bahsediyor olsak da, enflasyon tahminlerinin aşağı çekilmesi, büyüme tahmininin düşürülmesi ve işsizlik oranı tahmininin yukarı çekilmesinin verdiği ana mesaj net: ABD ekonomisi doyuma ulaştı, bundan sonra gidebileceği sınırlı. Böyle bir ortamda faiz artırımları devam ederse denge olumsuz anlamda bozulacak. Bu kısım da genel olarak piyasa beklentileriyle uyumlu.

KISACA

Dün gece sonuçlanan Fed FOMC toplantısı sonrasında yayınlanan açıklama metninde ve Fed Başkanı Powell’ın konuşmasında yinelenen bir sözcük vardı: “Sabır”. Bu sözcük ve türevleri dün gece itibarı ile 2019 için yatırım ortamını ciddi anlamda değiştirdiler. Bu sabah bu anlamda daha farklı bir dünyaya uyandık. Şimdi soru cevaplarla bundan sonrasına bakalım.

İlgili Ürünler

XU100 ----
-
-
-

Haber Etiketleri