Araştırma / Piyasa Yorumu

Pusula

03 Temmuz 2018, 08.00

Futbol tarihinde bir çok geri dönüş hikayesi var. Bunlar tuttuğunuz takıma aitse anlatması çok daha keyifli, ama yok takımınız zaferi elinden kaçırdıysa yıllarca unutamayacağınız bir travma sizi bekliyor. Dünkü maç sonrasında Japon taraftarların yüz ifadelerine bakmak bunun için yeterli. Japon dostlarımızı teselli eder mi bilmem ama beterin beteri var. Mesela 2010 yılındaki Afrika Kupası’nın Angola-Mali arasında oynanan açılış maçına bakabiliriz. Maçın son 11 dakikasına Angola 4-0 önde girdi. İşte bu 11 dakika ve sonrasındaki uzatmalarda Mali skoru 4-4’e getirmeyi başardı. Sporun güzelliği, heyecanı burada. Heyecan demişken, yine bu dünya kupasında Meksika’nın Almanya’yı 1-0 yenmesi sırasında Mexico City’de hafif çaplı bir deprem olmuş. Ülkenin sismik izleme kurumu olan Simmsa yaptığı açıklamada, binlerce kişinin gol sırasında zıplaması ile sensörlerin yer sarsıntısı tespit ettiğini söyledi (Bu durumda “tüm Çinliler aynı anda zıplarsa…” diye başlayan şehir efsanesinin de artık bir efsane olmadığı çıkarımında bulunabiliriz).

Futbolun, sporun güzelliği bir yana, piyasalarda da bir süre devam eden olumsuzluğun tersine dönmesi büyük bir coşku yaratır. Önce kötü haberi, vererek başlayayım: Şu anki görünüm bir geri dönüşten ziyade tatsızlığın devamını işaret ediyor. Sene başında olası bir ticaret savaşının dünyayı getireceği yerlerden bahsediyorduk, bu artık bir olasılık değil, savaş başladı. ABD’deki ara seçimlere birkaç ay kalmışken Trump’ın geri adım atması zor. Çin de ilk başlardaki sakin, sağduyulu tavrını bırakıp misliyle karşılık vermeye başladı. Buna ek olarak Fed’in tavrı son dönemlerde görece şahine döndü, ECB tahvil alım programını sonlandıracağını açıkladı. Dünya siyasi ortamı da pek parlak değil: İngiltere hala Brexit ile boğuşurken, Almanya’da Merkel’in başı göçmen politikaları ile dertte, İtalya ve İspanya’da siyasi karışıklıklar sürüyor.

Şu anda ABD-Çin konusunu piyasalar açısından en önemli tehdit faktörü olarak görebiliriz. Çin bir süredir para birimi Yuan’ın zayıflamasına izin vererek Trump’a bir mesaj gönderiyor: “Bana ek vergi koyabilirsin, ama paramın değerini ben belirler, gene aynı yere gelirim”... Çin’in bu mesajını ABD ne kadar ciddiye alır belli değil, ama gelişen ülke yatırımcıları belanın kokusunu aldılar bile. Bundan sonrası büyük ölçüde ABD ve Çin’in tavrına bağlı. Teorik olarak Yuan’ın zayıflaması Çin’e yeni sermaye girişlerini tetikleyebilir, ancak durum bu kez daha farklı. 2015’ten bu yana Çinli yetkililer sermaye kontrollerini daha sıkılaştırdı, ayrıca Çin’in döviz rezervleri azalma eğiliminde (Tabi bu “azalan” döviz rezervlerinin Haziran sonu itibarı ile $3,1 trn gibi muazzam bir seviyede olduğunu da hatırlatayım).

Bu okuduklarınız şu anda gelişen piyasalar açısından neşelenecek pek bir şey olmadığını gösteriyor. Kısa vadede Yuan’ın seviyesini izlemek ana yönü anlamak için yeterli. Türkiye’nin bu ortamda yapabileceği bir şey yok, ancak gerek gelişen ülkeler, gerekse de Türkiye özelinde bir “geri dönüş” hala ihtimal dahilinde.

Türkiye açısından bakarsak sorunlar belli, yapılması gerekenler belli… Bu yüzden de bir süredir hem yerli, hem de yabancı yatırımcıların pozisyonlarını azalttıklarını, ya da daha defansif pozisyonlara yöneldiklerini görüyoruz. Bu eğilimi geçen hafta gittiğim Londra’daki kurumsal müşteri ziyaretlerinde çok net gördüm. Önümüzdeki döneme dair yabancı yatırımcıların kafalarına takılan ve Türkiye pozisyonlarını artırmamalarına neden olan soru işaretlerini, görüşlerini ve yorumlarını özetlersem:

Yeni ekonomi takımının kimlerden oluşacağı önemli

Ekonominin soğuması gerekirken, büyüme yanlısı politikalar uygulanmaya devam edilecek mi?

Maliye politikası yeniden sıkılaşacak mı? Bu yapılırsa, yüksek faiz ortamında Türkiye nasıl büyüyecek?

Büyüme yavaşlarsa banka bilançoları nasıl etkilenecek?

Enflasyondaki yükseliş sonrasında TCMB’nin yeniden faiz artırması gerekir, TCMB bunu yapabilecek mi?

Bu ziyaretlerde gördüğüm, Türkiye hakkındaki aşırı olumsuz hava pozisyonlar tarafında da destekleniyor. Görüştüğüm fonların çok büyük bir kısmında Türkiye pozisyonları iyice azaltılmış, kalanı da getiri ölçütlerine göre nötr pozisyon taşıyorlar. Türk hisselerinde seçim öncesi alım yapan tek bir fon gördüm, kendileri kararlarından gayet mutlulardı, ama bunun bir taktik karar olduğunu, orta-uzun vade için yukarıda özetlediğim görüşleri paylaştıklarını hemen belirteyim. Tüm yatırımcılara aynı soruyu sordum: “Ne olursa Türkiye’de yeniden alım yaparsınız”? Bu soruya çok net bir yanıt alamadım ama Türkiye özelinde öne çıkan görüşler “TCMB’nin faiz artırması önemli bir sinyal olur, güçlü bir ekonomi ekibi ve takvime bağlı bir reform programı olursa kararımızı gözden geçirebiliriz” ekseninde. Fakat çoğunluğun asıl izlediği yer Türkiye’den önce gelişen ülkeler. Gelişen ülke piyasaları toparlamadıkça Türkiye açısından heyecanlanacak bir şey olmayacak gibi görünüyor.

Öte yandan tüm yatırımcıların aynı yönde, aynı görüşte olmaları biraz rahatlatıcı aslında. Zira piyasalarda bir sebepten yeni bir iyimserlik dalgası hakim olduğunda, bu yatırımcılar pozisyonlarını en azından nötre çekmek için hızlıca alım yapmak zorunda kalacaklar. Hatta derim ki bir iyimserlik anında Türkiye’nin diğer ülkelerden bu kez olumlu ayrışma potansiyeli çok daha yüksek. Elbette tersi de geçerli: Küresel piyasalar toparlamadıkça, ya da Türkiye yatırımcı açısından cazip bir profil çizmediği sürece yurtiçine olan fon akımları kısa süreli olacak, piyasalardaki dalga boylarını artıracak.

Şubat ayından bu yana Türkiye piyasalarına yatırım yapmak tek kale oynanan bir maç gibi oldu, tabiri caizse kalemizde ardı arkasına goller gördük. Kabul edelim ki bu maçı çevirmek zor, oldukça zor hatta… Birçok şeyin aynı anda lehimize işlemesi gerekir. Henüz böyle bir işaret yok, ama futbolda olduğu gibi piyasalarda da imkansız diye bir şey olmadığını biliyoruz.

KISACA

2018 Dünya Kupası maçları ilginç sonuçlara sahne olurken, dün Japonya ile yaptığı maçta skoru 2-0 yenilgiden 3-2 zafere getiren Belçika çeyrek finale çıkmayı başardı. Futbolda böyle “geri dönüşler” zaman zaman olur, oldukları zaman da yıllarca efsane maç diye anlatılırlar. Piyasalardaki dönüşler de efsane olurlar, ama tabi doğru yöndeyseniz... 2018’in ikinci yarısında acaba piyasalar böyle bir dönüş yaparlar mı?

 

İlgili Ürünler

XU100 ----
-
-
-

Haber Etiketleri