Finansal Terimler

Fırsat Maliyeti

Fırsat maliyeti kavramı finans teorisine ekonomi teorisinden gelmiştir. Ekonomi teorisine göre insanlar ve şirketlerin ihtiyaçları sonsuz fakat kaynakları kıttırlar. Kısaca istedikleri her şeyi elde edemezler. Bu durumda seçim yapmak zorunda kalırlar. Eğer insanlar rasyonelse faydası diğerlerinden daha fazla olan kararları alırlar. Ancak vazgeçtikleri kararların sağlayacağı faydalar seçtikleri kararın fırsat maliyetleri olurlar.

Finansta da yapılan bir yatırımın performansı sadece elde edilmesi beklenen kazanca veya elde edilmiş sonuca bağlı değildir. Performans hesaplanırken vazgeçilen yatırım kararından beklenen kazancı ya da oluşmuş sonucu da dikkate almak gerekir.

Örneğin bugün elinizdeki Türk Lirası ile ABD Doları almayı ve bunu 1 ay ABD Doları cinsinden vadeli mevduata koymayı düşünün. Bu kararı aldığınız zaman Türk Lirası cinsinden vadeli mevduat yapmaktan ve dolayısıyla Türk Lirası faiz oranından vazgeçmiş olacaksınız. Rasyonel olarak bu kararı verebilmeniz için 1 aylık süre içinde ABD Doları’nın Türk Lirası karşısında beklediğiniz değer artışı ile elde edeceğiniz ABD Doları faiz kazancınızın vazgeçtiğiniz Türk Lirası faiz kazancınızdan fazla olması gerekir. Bu durumda Türk Lirası faiz oranı fırsat maliyeti olmaktadır.

Yapmış olduğunuz yatırımın finansal performansını değerlendirmek için de fırsat maliyetini kullanabilirsiniz. Yukarıdaki örneğe dönersek be sefer ABD Doları aldığınızı ve ABD Doları cinsinden mevduat yaparak faiz kazancı elde etmiş olduğunuzu düşünelim. ABD Doları’nın Türk Lirası karşısındaki değer değişmesi ile elde ettiğiniz ABD Doları cinsinden faiz kazancınızın toplamı vazgeçmekle kaçırmış olduğunuz Türk Lirası vadeli mevduat faiz kazancınızdan fazla ise o zaman finansal performansınız olumlu, aksi takdirde olumsuz olur.

Ders Etiketleri

Deflasyon Nedir?

Deflasyon, genel olarak piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumudur.

  • Deflasyon, ücretleri düşürür.
  • Deflasyon, tüketimi kısar.
  • Deflasyonda, alıcılar karlı çıkar, borçlular zararlı çıkar.
  • Deflasyon, enflasyon yaratır.