Yatırım Araçları

Hisse Senedi

Bir hisse senedinin sermaye piyasası aracı niteliğinde olması için sermaye piyasası mevzuatına göre ihraç edilmesi ve daha sonra ikincil finansal piyasalarda işlem görmesi gerekmektedir. Ülkemiz mevzuatına göre sermaye piyasası aracı niteliğinde olan hisse senetlerine pay senedi denmektedir.

Pay senetleri ihraç edebilmek için SPK'dan izin almak ve halka arz ederek satmak zorunludur Ayrıca pay senetlerinin halka arzı sırasında halka arza aracılık yetkisi olan bir aracı kurumla çalışmak gerekmektedir. Ayrıca ihraç edilen pay senetlerinin ikincil piyasa işlemlerinin SPK'dan yetki almış borsalarda yapılması gerekmektedir. Hali hazırda ülkemizde bu metinin yazıldığı an itibariyle sadece Borsa İstanbul (BİST) faaliyet gösterdiği için tüm pay senetleri burada işlem görürler.

Pay senetleri yatırımcılarına borsada arz ve talebe göre oluşan fiyatlarına bağlı olarak sermaye kazancı (kaybı) sağlar.

Ayrıca pay senetlerini ihraç eden şirket kar payı dağıtmaya karar verirse kar payı geliri de elde edilebilir.

Eğer şirket yeni pay senetleri ihraç etmeye karar verirse bu yeni pay alım hakları sermaye piyasası mevzuatının uygun gördüğü haller dışında kısıtlanamaz. Bu durumda bu yeni pay senetleri ilk önce halli hazırdaki pay senetleri yatırımcılarına yeni pay alım (rüçhan) hakkı olarak sunulması gerekmektedir. Yatırımcılar eğer rüçhan haklarını kullanmak istemiyorlarsa bu haklarını ayrıca üçüncü kişilere satarak da gelir elde edebilirler.

Pay senetlerinin olması gerek fiyatlarını tahmin etmek için bir çok teori ve model geliştirilmiştir. Bunların belli başlıları kar payı modeli ile Gordon modelidir. Bu modeller ileride dağıtılması düşünülen kar paylarının sermaye maliyet oranı, ya da beklenen getiri oranından bugüne indirgenmesine dayanmaktadır. Ayrıca uygulamada fiyat - kazanç oranı gibi yaklaşımlar da kullanılmaktadır.

Bir pay senedinin beklenen getiri oranının ne olmasının belirlenmesi için geliştirilen ünlü bir yöntem de finansal varlık fiyatlama modelidir (FVFM - CAPM).

Ders Etiketleri

Deflasyon Nedir?

Deflasyon, genel olarak piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumudur.

  • Deflasyon, ücretleri düşürür.
  • Deflasyon, tüketimi kısar.
  • Deflasyonda, alıcılar karlı çıkar, borçlular zararlı çıkar.
  • Deflasyon, enflasyon yaratır.