Yatırım Araçları

Sabit Getirili Menkul Kıymetler

Yukarıdaki tanımdan yola çıkarak sabit getirili menkul kıymetlerin borçlanma amaçlı menkul kıymetler ve varlıkların temliki suretiyle ihraç edilen menkul kıymetler olarak sınıflandırabiliriz. Borçlanma araçları niteliğindeki menkul kıymetlere örnek olarak bonoları, tahvilleri, hazine bonolarını, devlet tahvillerini ve Eurobond’ları ve türevlerini verebiliriz.

Varlıkların temlik edilmesi sonucu ihraç edilen sabit getirili menkul kıymetlere örnek olarak varlığa dayalı menkul kıymetler (VDMK), ipotekli menkul kıymet sertifikaları, kira sertifikaları (Sukuk) verebilir.  

Sabit getirili menkul kıymetler bir başka açıdan kuponsuz (iskontolu – sıfır kuponlu) sabit getirili menkul kıymetler ve kuponlu sabit getirili menkul kıymetler olarak sınıflandırılabilirler.  

Kuponlu sabit getirili menkul kıymetlerde sabit kuponlu ve değişken kuponlu menkul kıymetler olarak ikiye ayrılır.

Kuponsuz sabit getiril menkul kıymetlere bonolar, hazine bonoları, kuponsuz tahviller ve kuponsuz devlet tahvilleri örnek olarak verilebilir. Bu tür sabit getirili menkul kıymetlerin özellikleri aşağıdaki gibidir:

  1. Vade tarihi bellidir.
  2. Nominal Değer: Vadede ihraççının ödeyeceği tutardır. Birim fiyat hesaplamak için nominal değer 100 olarak kabul edilir.

Kuponsuz sabit getirili menkul kıymetin bugünkü değerini bulmak için nominal tutar piyasa getiri oranından ıskonto edilerek bulunur.

Sabit kuponlu sabit getirili menkul kıymetlere VDMK’lar, kuponlu tahviller ve kuponlu devlet tahvilleri örnek olarak verilebilir.

Sabit kuponlu menkul kıymetlerin özellikleri aşağıdaki gibidir.

  1. Vade tarihi bellidir.
  2. Nominal Değer: Vadede ihraççının ödeyeceği tutardır. Birim fiyat hesaplamak için nominal değer 100 olarak kabul edilir.
  3. Kupon Oranı: Vadeye kadar belirli dönemler sonunda ödenecek olan kupon tutarını nominal değerden yola çıkarak hesaplamak amacıyla kullanılan orandır.

Değişken kuponlu menkul kıymetlerin özellikleri aşağıdaki gibidir.

  1. Vade tarihi bellidir.
  2. Nominal Değer: Vadede ihraççının ödeyeceği tutardır. Birim fiyat hesaplamak için nominal değer 100 olarak kabul edilir.
  3. Kupon Oranı: Vadeye kadar ara dönemlerde yapılacak olan kupon tutarlarını belirleyen oran sabit olmayıp belirli bazı referanslara bağlı olarak değişmektedir. Bu referanslara örnek olarak LİBOR, bankalar arası para piyasası oranları , sıfır kuponlu sabit getirili menkul kıymetlerin getiri oranları verilebilir. Herhangi bir kupon ödendikten sonra gelecek ilk kuponun oranı bellidir. Bu tür menkul kıymetlerin bugünkü değerini hesaplamak için nominal tutar ile gelecekteki kupon ödeme tutarlarının piyasa vadeye kadar getiri oranından (iç verim oranı) ıskonto edilerek toplanmaları gerekir. Bu tür menkul kıymetlerin ihracı halka arz ve halka arz edilmeksizin satış şeklinde gerçekleşir. Halka arz edilmeksizin ihraçta nitelikli yatırımcılara satış veya doğrudan satış şeklinde gerçekleşir.

Ders Etiketleri

Deflasyon Nedir?

Deflasyon, genel olarak piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumudur.

  • Deflasyon, ücretleri düşürür.
  • Deflasyon, tüketimi kısar.
  • Deflasyonda, alıcılar karlı çıkar, borçlular zararlı çıkar.
  • Deflasyon, enflasyon yaratır.