Finansal Terimler

Tüketici Enflasyonu

Ancak her yükseliş enflasyon olarak adlandırılamaz. Enflasyondan söz edebilmek için fiyat yükselişlerinin birbirini izleyen dönemler boyunca ama az ama çok olarak devam etmesi, yani süreklilik göstermesi gerekmektedir.

Tüketici enflasyonun hesaplaması için hane halkının en çok kullandığı ürünler ile bunların ağırlıklarından oluşan bir sepet oluşturulur. Burada dikkat edilmesi gereken bu sepetin tüm ürünleri kapsamamakta olduğunun bilinmesidir. Ayrıca sepeti oluşturan ürünlerin ağırlıkları da birbirlerine eşit değildir.

Sepeti oluşturan ürünler zamana bağlı olarak değişebilmekle beraber, kriter olarak en çok kullanılan ürünlerden mümkün olduğunca oluşturulması gerekmektedir.

Aynı şekilde sepetin ürün kompozisyonu değişmese de sepet içerisindeki ağırlıkları ayrıca zamana bağlı olarak değişebilir.

Enflasyon, nedenlerine bağlı olarak talep kaynaklı veya maliyet (üretim girdilerinden) kaynaklı olarak veya bunların hepsinin bir arada olmasıyla oluşabilir.

Kişilerin gelirlerindeki artış, tüketici kredilerinin faiz oranlarındaki düşüşler ile kredi kullanım koşullarındaki kolaylıkların artması gibi sebepler talebi artırabilir. Eğer bir ekonomi tam üretim kapasitesine yakın olarak çalışıyorsa artan talebi karşılayacak şekilde arz artmıyorsa bu durumda enflasyonun talep kaynaklı olduğunu söyleyebiliriz.

Ülkemizde tüketici enflasyonu tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) ile ölçülmektedir. Bunun dışında ürün sepetinden analizler amacıyla bazı ürünlülerin çıkarılıp ölçüldüğü çekirdek enflasyon göstergeleri olarak adlandırılan endeksler de vardır. Bu endeksler özellikle ana görevi fiyat istikrarını sağlamak olan ve enflasyon hedeflemesi rejimi uygulayan merkez bankalarının para politikalarının oluşturulması ve uygulanması açısından çok önemli rol oynarlar.

Ders Etiketleri

Deflasyon Nedir?

Deflasyon, genel olarak piyasada fiyatların belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi durumudur.

  • Deflasyon, ücretleri düşürür.
  • Deflasyon, tüketimi kısar.
  • Deflasyonda, alıcılar karlı çıkar, borçlular zararlı çıkar.
  • Deflasyon, enflasyon yaratır.